De benodigde capaciteit van een vetafscheider heet de nominale afmeting (NS, in liters per seconde) en wordt berekend volgens NEN-EN 1825-2 met de formule NS = Qs × ft × fd × fr. Qs is het maximale afvalwaterdebiet; ft is 1 bij afvalwater tot en met 60 °C en 1,3 daarboven; fd is 1 voor keukens, slachthuizen en vlees- en visverwerking; fr is 1 zonder schoonmaakmiddelen, 1,3 met schoonmaakmiddelen en minimaal 1,5 in speciale gevallen zoals ziekenhuizen. Rond de uitkomst naar boven af op de eerstvolgende leverbare NS-maat.
Reken het zelf na
De uitleg en de formule hierboven zijn de kern; de rekenhulp hieronder voert dezelfde som voor u uit. De uitkomst is een indicatie op basis van uw invoer en vervangt geen formele normberekening of het oordeel van het bevoegd gezag.
Vetafscheider dimensioneren
NEN-EN 1825-2. Bepaal de nominale grootte (NS in l/s) op basis van uw keukenapparatuur, uw waterverbruik of een gemeten piekdebiet, met de factoren voor temperatuur, vetdichtheid en reinigingsmiddelen. U krijgt ook de minimale inhoud van de bijbehorende slibvangput. Voor slacht- en verwerkingsprocessen rekenen wij op aanvraag.
Projectgegevens optioneel, komen op het rapport
Uw situatie
Vul naar waarheid in. De capaciteit volgt rechtstreeks uit deze lijst. Vinkt u toestellen aan die er niet staan, dan koopt u te groot. Laat u toestellen weg, dan is de afscheider te klein, haalt hij zijn rendement niet en voldoet uw lozing niet aan de norm. Het bevoegd gezag kan de berekening opvragen.
Nog niets gekozen. Zoek hieronder op wat er in uw keuken staat, of blader door de groepen.
Tel per afvoer, niet per bak. Een dubbele spoelbak die op één sifon van 50 mm afwatert is één toestel.
* Geeft de leverancier voor deze machine een hogere volumestroom op dan de standaardwaarde, dan moet u met die hogere waarde rekenen. Kijk op het typeplaatje of in het datablad.
Slachterij, vleesverwerking of een productielijn?
Deze rekenhulp is gemaakt voor keukens. Aan een slachtlijn of productielijn loopt alles tegelijk, dus de gelijktijdigheidsreductie van een keuken geldt daar niet, en de piekfactor ligt hoger dan die van elke keuken. De norm kent voor die situaties twee eigen rekenwegen, op waterverbruik en op verwerkte kilo's, die voor hetzelfde bedrijf een factor drie tot vier kunnen verschillen. Dat laten wij niemand zelf uitrekenen.
Wij doen dat op aanvraag. In dertig jaar praktijk hebben wij meerdere slachterijen, vleesverwerkers en industriële keukens doorgerekend, met een onderbouwing die aan het bevoegd gezag kon worden overgelegd.
Wat wij daarvoor nodig hebben: uw waterverbruik per jaar of maand, de productie-uren en de schoonmaakuren apart, het soort proces (slachten, uitbenen, uitsnijden, verdere verwerking), bij vleesverwerking de verwerkte kilo's per dag of week, het gebruik van reinigingsmiddelen en of het afvalwater boven of onder 60 graden blijft.
Laat uw proces doorrekenenAdvies
Kies links wat er in uw keuken staat. De uitkomst rekent hier meteen mee.
De formule uit NEN-EN 1825-2
NS = Qs × ft × fd × fr
- NS
- Nominale afmeting in liter per seconde. Dit is de maat die op het typeplaatje van de vetafscheider staat en die in uw melding of vergunning hoort terug te komen.
- Qs
- Maximaal afvalwaterdebiet in liter per seconde. U bepaalt dit uit de aangesloten toestellen en tappunten, of uit het aantal maaltijden per dag.
- ft
- Temperatuurfactor. 1 bij afvalwater tot en met 60 °C, 1,3 daarboven, bijvoorbeeld bij heet naspoelwater van een vaatwasser.
- fd
- Dichtheidsfactor van het vet. 1 voor keukens, slachthuizen en vlees- en visverwerkende industrie.
- fr
- Factor voor reinigings- en schoonmaakmiddelen. 1 zonder, 1,3 bij soms of altijd schoonmaakmiddelen, 1,5 of hoger in speciale gevallen zoals ziekenhuizen.
Rond de uitkomst altijd naar boven af op de eerstvolgende leverbare NS-maat. Naar beneden afronden betekent dat de afscheider bij piekbelasting te weinig verblijftijd heeft en het vet doorschiet naar het riool.
De drie normfactoren in één oogopslag
| Factor | Waarde | Wanneer van toepassing |
|---|---|---|
| ft (temperatuur) | 1 | Afvalwater tot en met 60 °C |
| 1,3 | Afvalwater boven 60 °C, bijvoorbeeld heet naspoelwater van de vaatwasser | |
| fd (dichtheid) | 1 | Keukens, slachthuizen en vlees- en visverwerkende industrie |
| fr (schoonmaakmiddelen) | 1 | Geen schoonmaakmiddelen |
| 1,3 | Soms of altijd schoonmaakmiddelen | |
| 1,5 of hoger | Speciale gevallen, zoals ziekenhuizen |
De gangbare NS-maten en waar ze passen
Vetafscheiders worden geleverd in vaste nominale maten (NS). Rond uw berekende uitkomst altijd naar boven af op de eerstvolgende leverbare maat. Ter oriëntatie, met de kanttekening dat alleen de berekening bindend is:
| Nominale maat | Indicatie toepassing | Vetopslag / slibvang (indicatief) |
|---|---|---|
| tot NS 1 l/s | Zeer kleine keuken, compact of onder de wasbak. Installaties met NS ≤ 1 vallen buiten NEN-EN 1825 en worden ook wel als 0,4 of 1 l/s aangeboden | klein, vaak ca. 20 tot 120 liter vetopslag |
| NS 2 l/s | Kleine horeca, lunchroom, snackbar | ca. 100 liter vetopslag, ca. 200 liter slibvang |
| NS 4 l/s | Restaurant, cafetaria met vaatwas | ca. 200 liter vetopslag, ca. 400 liter slibvang |
| NS 7 l/s | Groter restaurant, hotel, kantine | ruimer, afhankelijk van uitvoering |
| NS 10 en 15 l/s | Grootkeuken, catering, begin van vleesverwerking | groot, vaak met aparte of grote slibvang |
| NS 20 l/s en hoger | Vlees- en visverwerking, levensmiddelenindustrie | maatwerk, zie vetafscheider op maat |
De opslagvolumes zijn indicatief en verschillen per fabrikant en uitvoering. De werkelijke maat en de vet- en slibvolumes staan op het typeplaatje en volgen uit de norm-berekening.
Van berekening naar de juiste afscheider
- Vetafscheider onder de spoelbak als de uitkomst klein is en de ruimte in de keuken beperkt.
- Ondergrondse vetafscheider als er binnen geen plek is en de put buiten in de grond moet.
- RVS vetafscheider voor een hygiënische opstelling binnen, in keuken of technische ruimte.
- Vetafscheider kopen wat de maat betekent voor de prijs, en waar u op let bij een offerte.
- Vetafscheider legen wat de gekozen maat betekent voor het onderhoudsritme en de kosten.
Vragen over de capaciteitsberekening
Welke maat vetafscheider heb ik nodig?
De maat volgt uit de nominale grootte NS, uitgedrukt in liter per seconde. NEN-EN 1825-2 berekent die als NS = Qs x ft x fd x fr: het maximale afvalwaterdebiet, vermenigvuldigd met factoren voor temperatuur, dichtheid van het vet en het gebruik van reinigingsmiddelen. Gangbare maten zijn 1, 2, 4, 7, 10 en 15 l/s. Kies nooit op gevoel of op de maat van de buurman: een te kleine afscheider scheidt onvoldoende en een te grote staat te lang stil.
Wat betekent NS bij een vetafscheider?
NS staat voor nominale grootte (nominal size) en drukt uit hoeveel liter afvalwater per seconde de afscheider kan verwerken terwijl hij nog aan de scheidingseis van de norm voldoet. NS 4 betekent dus 4 liter per seconde. Het getal staat op het typeplaatje en hoort te matchen met de berekening voor uw keuken.
Hoe groot moet de slibvangput zijn?
De slibvangput hoort bij de afscheider en wordt in de norm gekoppeld aan de NS en aan de hoeveelheid slib die uw proces produceert. Bij groente-, vlees- en visverwerking is de slibbelasting hoog en is een ruimere slibvang verstandig. Een afscheider zonder slibvang raakt sneller vervuild en verliest zijn scheidend vermogen.
Is de uitkomst van de rekenhulp rechtsgeldig?
Nee. De rekenhulp geeft een onderbouwde indicatie op basis van uw invoer. Het bevoegd gezag, meestal de gemeente, beoordeelt de uiteindelijke keuze en kan om een formele normberekening vragen. Wij valideren uw uitkomst desgewenst en leveren de onderbouwing die de gemeente accepteert.
Uw uitkomst laten valideren?
De rekenhulp geeft een indicatie. Wij bevestigen de juiste maat op basis van uw werkelijke situatie en verbinden u met de juiste partij.
Hoe bepaalt u Qs, het maximale debiet
De norm kent in Annex A vier routes: meting van het debiet, berekening op basis van de aanwezige keukenapparatuur, berekening op basis van het soort keuken of vleesverwerking, en een op maat berekende inhoud die het bevoegd gezag accepteert. Voor afscheiders met een NS kleiner dan 2 is meting van het debiet volgens de norm de enige methode. Bij de maaltijdenmethode berekent u Qs uit het aantal maaltijden per dag (M), het watergebruik per maaltijd (Vm), de piekstroomcoëfficiënt (F) en het aantal bedrijfsuren per dag (t): Qs = (M × Vm × F) / (t × 3600). Let op wat er onder die bedrijfsuren valt: de norm rekent over de productietijd plus de schoonmaaktijd samen. Laat u de schoonmaakuren weg, dan valt de benodigde maat te hoog uit. Kent u uw waterverbruik uit de watermeter of van de factuur, dan vult u het dagvolume rechtstreeks in en hoeft u het niet uit maaltijden af te leiden.
De kentallen Vm en F verschillen per keukentype en staan in NEN-EN 1825-2. Wij nemen die tabel bewust niet integraal over: de norm is de bron en auteursrechtelijk beschermd. De rekenhulp van IPLO vult de standaardomstandigheden voor u in, en wie de norm bezit vindt de kentallen in Annex A. Twijfelt u, dan rekenen wij mee: vraag advies aan.
Waarom de juiste maat loont
Te klein berekend betekent vet in het riool, en het lozen van vet is verboden, ongeacht de vorm. Te groot berekend betekent onnodige aanschaf- en plaatsingskosten. De berekening is dus geen formaliteit maar de eerste en goedkoopste besparing in het hele traject. Bewaar de berekening ook: bij een wijziging in de bedrijfsvoering moet u kunnen aantonen dat de afscheider nog voldoet.
Inhoud gecontroleerd op 6 juli 2026.
Bron: IPLO (Rijkswaterstaat): capaciteitsberekening vetafscheider op grond van soort keuken (bron bijgewerkt: 9 januari 2025) · IPLO (Rijkswaterstaat): NEN-EN 1825-1 en -2, achtergrond berekening en onderhoud (bron bijgewerkt: 23 juni 2026)
