Een vetput is hetzelfde als een vetafscheider: een gesloten put die vet en olie uit het afvalwater haalt voordat het naar het riool gaat. Vetput en vetvangput zijn spreektaal voor de ingegraven uitvoering buiten het pand, vetvanger wordt vaker gebruikt voor kleine systemen onder de gootsteen, en vetafscheider is de officiele benaming uit NEN-EN 1825 en uit de regelgeving. Er is geen verschil in techniek, norm of verplichting; alleen in wie het woord gebruikt.
Vetput, vetvangput, vetvanger, vetafscheider. Vier woorden, een apparaat. Wie ze door elkaar hoort gebruiken denkt al snel dat het om verschillende dingen gaat, en dat kost tijd bij de gemeente, bij de leverancier en bij het aanvragen van een offerte. Op deze pagina zetten we recht welk woord waar vandaan komt, en welk woord u het beste gebruikt tegenover wie.
Wat is een vetput
Een vetput is een gesloten reservoir in de afvoer tussen uw keuken en het riool. Het werkt zonder pomp en zonder stroom, puur op zwaartekracht en dichtheidsverschil. Vet en plantaardige olie zijn lichter dan water en vormen een drijflaag bovenin. Etensresten, koffiedik en zand zijn zwaarder en zakken naar de bodem, in het deel dat de slibvang heet. Het water dat daartussen overblijft verlaat de put onderlangs via een duikschot en gaat gezuiverd het riool in.
Die drie lagen zijn de hele techniek. Wat een vetput nodig heeft om te werken is rust en tijd: het water moet langzaam genoeg door de put stromen om het vet de kans te geven op te stijgen. Daarom is de maat van de put geen kwestie van smaak maar van rekenwerk, en daarom loopt een te kleine put vol vet dat gewoon doorschiet naar het riool.
Vier woorden voor hetzelfde ding
Vetafscheider is de officiele benaming. Zo heet het toestel in NEN-EN 1825, in de regelgeving en in de productdocumentatie van fabrikanten. Gebruikt u dit woord in een aanvraag of een offerte, dan weet iedereen precies wat u bedoelt.
Vetput is de spreektaal, en veruit het meest gebruikte woord in de horeca. Het roept het beeld op van de ingegraven bak buiten het pand, in beton of kunststof, met een deksel in de bestrating. Dat klopt ook meestal: wie vetput zegt, bedoelt bijna altijd een ondergrondse uitvoering.
Vetvangput is dezelfde spreektaal met een letter meer, en komt vooral voor in bestekken, gemeentelijke stukken en oudere tekeningen. Er zit geen technisch verschil tussen een vetput en een vetvangput.
Vetvanger wordt vaker gebruikt voor de kleinere systemen: het compacte toestel direct onder of naast de gootsteen in een kleine keuken. Ook hier is het geen aparte techniek maar dezelfde scheiding op kleinere schaal. In Belgie hoort u dit woord vaker dan in Nederland.
Er is dus geen verschil in werking, geen verschil in wetgeving en geen verschil in de norm. Er is alleen verschil in wie het woord gebruikt.
Welk woord gebruikt uw gemeente
Dit is de vraag die in de praktijk het meeste oplevert. Gemeenten, waterschappen en omgevingsdiensten schrijven niet allemaal hetzelfde. De ene omgevingsdienst heeft een informatiepagina over de vetafscheider, de andere gemeente spreekt in het omgevingsplan over een vetvangput, en de handhaver aan de telefoon zegt gewoon vetput.
Zoekt u in de stukken van uw gemeente op maar een van die woorden, dan mist u mogelijk de bepaling die op u van toepassing is. Zoek dus op alle vier, of gebruik de meest formele term in schriftelijk verkeer en de spreektaal aan de telefoon. Wie het formulier invult met vetafscheider en in het gesprek vetput zegt, spreekt in beide gevallen de taal van de ontvanger.
Is een vetput verplicht
Loost u vet- en zetmeelhoudend afvalwater, dan verwacht de wetgever dat u het vet eruit haalt voordat het water het riool in gaat. In de praktijk geldt dat voor vrijwel elke keuken die op schaal kookt: horeca, kantines, slagerijen, vis- en vleesverwerking, zuivel en de meeste voedingsmiddelenproducenten.
Waar die plicht precies staat, hangt af van wat voor bedrijf u bent. Bereidt u niet-industrieel, en dat geldt voor vrijwel alle horeca, dan stelt het Besluit activiteiten leefomgeving juist geen regels: artikel 3.128 zondert die activiteit uit. De verplichting staat dan in de bruidsschat van het omgevingsplan van uw gemeente, paragraaf 22.3.15, en in de bruidsschat van de waterschapsverordening, afdeling 2.15. Bent u een industriele voedingsmiddelenproducent, dan is paragraaf 4.28 van het Bal uw vindplaats.
Dat verklaart meteen waarom uw buurgemeente een ander antwoord kan geven dan de uwe. De bruidsschat is per gemeente overgenomen en per gemeente aanpasbaar. Wilt u weten hoe dat in elkaar zit, lees dan wie stelt de regels voor uw vetafscheider.
Hoe groot moet een vetput zijn
De maat van een vetput heet de nominale grootte, afgekort NS, en die wordt uitgedrukt in liters per seconde. NEN-EN 1825-2 rekent hem uit met de formule NS = Qs x ft x fd x fr, waarin Qs de maatgevende afvalwaterstroom is en de drie factoren staan voor temperatuur, dichtheid van het vet en de invloed van reinigings- en spoelmiddelen. De uitkomst rondt u naar boven af op een standaardmaat: 1, 2, 4, 7, 10 of 15 liter per seconde.
Wat u daaruit vooral moet onthouden: het aantal couverts of het aantal vierkante meters keuken zegt niets. Twee zaken van gelijke omvang kunnen een factor twee verschillen in benodigde capaciteit, afhankelijk van wat er gebakken en gespoeld wordt. Laat de maat daarom uitrekenen voordat u een offerte vraagt, niet erna. Wij doen dat gratis met de capaciteitsberekening volgens NEN-EN 1825, en u krijgt het resultaat als rapport dat u aan uw gemeente kunt laten zien.
De vervolgvraag is het type. Een vetput kan ondergronds liggen of bovengronds staan, en uitgevoerd zijn in beton, HDPE of RVS. Op typen en materialen staan ze naast elkaar.
Een vetput laten legen
Een vetput die niet geleegd wordt, is na verloop van tijd een dure buis. De drijflaag groeit, de slibvang loopt vol, de doorstroming versnelt en het vet gaat gewoon mee het riool in. Als richtlijn geldt minimaal maandelijks legen en reinigen, bij voorkeur elke twee weken, en de slibruimte mag daarbij maximaal voor de helft gevuld zijn.
De inhoud is bedrijfsafval, dus alleen een erkend inzamelaar mag hem afvoeren. Zelf leegscheppen en in de container gooien mag niet. Bewaar de afvoerbewijzen vijf jaar: bij een controle is die administratie het enige waarmee u aantoont dat het onderhoud daadwerkelijk is uitgevoerd.
Wat het kost, hoe vaak het moet en waar u op let bij het kiezen van een rioolreiniger staat uitgebreid op vetput en vetafscheider legen.
Vetput of olieafscheider
Een vetafscheider is er voor plantaardige en dierlijke vetten uit de keuken. Een olieafscheider is er voor minerale olie: benzine, diesel, smeerolie, dus wasplaatsen, werkplaatsen en tankstations. Ze lijken op elkaar en werken op hetzelfde principe, maar ze zijn niet uitwisselbaar en vallen onder verschillende normen. Wie een olieafscheider plaatst waar een vetafscheider hoort, voldoet niet aan de eis. Het verschil staat uitgelegd in vetafscheider of olieafscheider.
Kort samengevat
Vetput, vetvangput, vetvanger en vetafscheider zijn hetzelfde apparaat. Gebruik vetafscheider in formele stukken, vetput in het gesprek, en zoek in gemeentelijke documenten op alle varianten. De techniek is simpel, de maat is rekenwerk en het onderhoud is de enige factor die bepaalt of het ding over vijf jaar nog doet waarvoor u hem kocht.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een vetput en een vetafscheider?
Er is geen verschil in techniek, wetgeving of norm. Vetafscheider is de officiele benaming uit NEN-EN 1825 en uit de regelgeving; vetput is de spreektaal, meestal gebruikt voor de ingegraven uitvoering buiten het pand. Het gaat om hetzelfde apparaat.
Is een vetvanger hetzelfde als een vetput?
Ja. Vetvanger wordt vaker gebruikt voor de kleinere systemen, bijvoorbeeld een compact toestel direct onder of naast de gootsteen, en in Belgie vaker dan in Nederland. De scheiding werkt identiek, alleen op kleinere schaal.
Wat is een vetvangput?
Hetzelfde als een vetput. Het woord komt vooral voor in bestekken, gemeentelijke stukken en oudere tekeningen. Zoek in documenten van uw gemeente daarom op alle varianten, anders mist u mogelijk de bepaling die op u van toepassing is.
Is een vetput verplicht in de horeca?
Voor vrijwel elke keuken die op schaal kookt wel. Voor niet-industriele bereiding, waaronder vrijwel alle horeca, staat de plicht niet in het Besluit activiteiten leefomgeving maar in de bruidsschat van het omgevingsplan van uw gemeente (paragraaf 22.3.15) en van de waterschapsverordening (afdeling 2.15). Daarom kan uw buurgemeente een ander antwoord geven.
Hoe groot moet een vetput zijn?
Dat volgt uit de berekening, niet uit het aantal couverts. NEN-EN 1825-2 rekent de nominale grootte uit met NS = Qs x ft x fd x fr, afgerond naar boven op 1, 2, 4, 7, 10 of 15 liter per seconde. Twee zaken van gelijke omvang kunnen een factor twee verschillen, afhankelijk van wat er gebakken en gespoeld wordt.
Hoe vaak moet een vetput geleegd worden?
Als richtlijn minimaal maandelijks legen en reinigen, bij voorkeur elke twee weken, waarbij de slibruimte maximaal voor de helft gevuld mag zijn. Alleen een erkend inzamelaar mag de inhoud afvoeren, en de afvoerbewijzen bewaart u vijf jaar.
Mag ik mijn vetput zelf legen?
Nee. De inhoud is bedrijfsafval en alleen een erkend inzamelaar mag die afvoeren. Zelf leegscheppen en in de container gooien mag niet, en u kunt bij een controle dan ook niet aantonen dat het correct is verwerkt.
