Een vetvanger is een gesloten reservoir dat vet en olie uit uw afvalwater haalt voordat het het riool in gaat. Het woord is spreektaal; in de norm en in de regelgeving heet hetzelfde apparaat een vetafscheider. Bereidt u bedrijfsmatig voedsel en komt er dierlijk vet of plantaardige olie in uw afvoer, dan moet dat water eerst door een vetvanger met slibvangput die voldoet aan NEN-EN 1825-1 en -2. Hoe groot hij moet zijn volgt uit een berekening, niet uit een vuistregel.
Wat een vetvanger doet
Warm vet in afwaswater lijkt vloeibaar, maar dat is tijdelijk. Zodra het water afkoelt in uw rioolaansluiting stolt het vet tegen de wand. Laag op laag, en op een dag staat de keuken blank of krijgt de gemeente een melding over een verstopte streng.
Een vetvanger voorkomt dat met zwaartekracht en tijd, zonder pomp en zonder stroom. Het afvalwater komt binnen en wordt afgeremd. Zware delen zoals zand, gruis en etensresten zakken naar de bodem in de slibvangput. Vet en olie zijn lichter dan water en drijven op. Het schone water in het midden loopt onderdoor verder naar het riool. De norm rekent met een verblijftijd van minimaal drie minuten, want scheiden kost tijd.
Daar zit meteen de kern van waarom de maat ertoe doet. Een te kleine vetvanger geeft het water niet genoeg tijd en laat vet er gewoon doorheen glippen. Hij hangt er dan wel, maar hij werkt niet.
Vetvanger, vetput of vetafscheider
Vier woorden, een apparaat. Vetvanger en vetput zijn spreektaal, vetvangput hoort u vooral bij aannemers, en vetafscheider is de officiele term uit NEN-EN 1825 en uit de regels van uw gemeente. Er zit geen technisch verschil tussen. Krijgt u een brief van de omgevingsdienst, dan staat er vrijwel zeker vetafscheider, ook als u zelf altijd vetvanger zegt.
Waar de woorden in de praktijk wel uit elkaar lopen, leest u in het artikel over vetput, vetvangput en vetvanger.
Wanneer een vetvanger verplicht is
Kort antwoord: als u bedrijfsmatig voedsel bereidt en er dierlijke vetten of plantaardige olien in uw afvalwater komen. Bakken, frituren, braden, vaatwerk met vetaanslag afspoelen. Verkoopt u alleen voorverpakte broodjes en spoelt u niets vettigs weg, dan niet.
Wie die plicht oplegt is sinds de Omgevingswet veranderd, en dat verrast de meeste ondernemers. Voor horeca staat het niet in het Besluit activiteiten leefomgeving; artikel 3.128 zondert niet-industriele voedselbereiding juist uit. De regels staan in de bruidsschat van het omgevingsplan van uw gemeente, paragraaf 22.3.15, en in de waterschapsverordening, afdeling 2.15. Omdat gemeenten en waterschappen daarvan mogen afwijken, verschilt het antwoord per adres. Voor industriele voedselverwerking geldt het Bal wel, paragraaf 4.28.
Wat dat voor u betekent staat uitgewerkt bij wanneer een vetafscheider verplicht is en bij wie de regels stelt. Denkt u dat uw situatie te klein is voor een afscheider, dan bestaat daar een route voor; die heet een maatwerkvoorschrift en is een besluit van uw gemeente, geen eigen inschatting.
Welke maat u nodig heeft
De maat van een vetvanger heet de nominale grootte, NS, uitgedrukt in liter per seconde. NEN-EN 1825-2 berekent die als NS = Qs x ft x fd x fr: het maximale afvalwaterdebiet, vermenigvuldigd met factoren voor de temperatuur van het water, de dichtheid van het vet en het gebruik van reinigingsmiddelen. Gangbare maten zijn 1, 2, 4, 7, 10 en 15 liter per seconde, en u rondt altijd naar boven af op de eerstvolgende leverbare maat.
Vuistregels op basis van het aantal stoelen of couverts circuleren veel en kloppen zelden. Reken het liever door met de capaciteitsberekening, of lees eerst hoe het dimensioneren precies werkt. Komt u uit op een slachterij, visverwerking of een industriele lijn, dan is de rekenhulp niet het juiste gereedschap; dat rekenen wij op aanvraag door, want daar lopen de twee rekenwegen een factor drie tot vier uiteen.
Hoe vaak een vetvanger geleegd moet worden
NEN-EN 1825 koppelt het legen aan de vulgraad en niet aan een datum op de kalender. De slibopvangruimte mag maximaal half vol zitten, de vetopslagruimte maximaal tachtig procent, wat neerkomt op een vetlaag van ongeveer zestien centimeter. In de praktijk betekent dat voor de meeste keukens minimaal maandelijks legen en reinigen, bij voorkeur elke twee weken.
Legen doet u niet zelf. De inhoud is een bedrijfsafvalstof en mag alleen door een erkende inzamelaar worden afgevoerd. Bewaar de afgiftebonnen en een logboek, want dat is precies wat een toezichthouder opvraagt. Hoe dat in zijn werk gaat leest u bij vetafscheider legen.
Biologische middelen en enzymen die het vet zouden oplossen worden door de rijksoverheid afgeraden. Ze verstoren de fysische scheiding, en het vet verdwijnt niet, het verplaatst zich alleen naar verderop in het riool.
Wat een vetvanger kost
Eerlijk antwoord: dat hangt af van vier dingen, en wie u zonder die vier een bedrag noemt, gokt.
De nominale grootte bepaalt het formaat en daarmee de prijs van de unit zelf. Het materiaal telt mee, want HDPE, RVS en beton liggen in aanschaf en in levensduur niet gelijk. De plaatsing weegt vaak zwaarder dan de put: ondergronds in een bestaande bestrating met grondwater erbij is een ander werk dan een bovengrondse unit in een bijkeuken. En dan zijn er de doorlopende kosten, want een vetvanger die niet geleegd wordt is geen vetvanger maar een opslagtank.
Bij dat laatste is het verschil tussen een onderhoudscontract en losse ledigingen in de meeste gevallen aanzienlijk, omdat een inzamelaar u dan in een bestaande route meeneemt. Wilt u een getal dat bij uw situatie hoort, vraag dan een offerte aan met uw maat, materiaal en locatie erbij.
Vetvanger als woord en als merk
Zoekt u op vetvanger, dan vindt u twee dingen door elkaar. Het product, waar deze pagina over gaat. En vetvanger.nl, het Nederlandse kennisplatform over vetafscheiders waar u nu bent, een merk van Roal Holding B.V. Wij berekenen capaciteiten volgens NEN-EN 1825, leggen de regels uit zoals ze na de Omgevingswet werkelijk liggen, en regelen levering, plaatsing en onderhoud. Wie daarachter staat leest u bij over ons.
Kort samengevat
Een vetvanger is hetzelfde als een vetafscheider en houdt vet uit uw afvalwater met zwaartekracht en verblijftijd. Bereidt u bedrijfsmatig voedsel met vet, dan is hij verplicht, en wie dat oplegt staat sinds de Omgevingswet in het omgevingsplan van uw gemeente. De maat volgt uit NS = Qs x ft x fd x fr volgens NEN-EN 1825-2 en niet uit een vuistregel. Legen gebeurt op vulgraad, minimaal maandelijks, altijd door een erkende inzamelaar. En de prijs hangt af van maat, materiaal, plaatsing en onderhoud.
Veelgestelde vragen
Wat is een vetvanger?
Een vetvanger is een gesloten reservoir dat vet en olie uit afvalwater haalt voordat het naar het riool gaat. Het werkt op zwaartekracht: slib zakt, vet drijft op, en het water in het midden loopt verder. In NEN-EN 1825 en in de regelgeving heet hetzelfde apparaat een vetafscheider.
Is een vetvanger hetzelfde als een vetafscheider?
Ja. Vetvanger, vetput en vetvangput zijn spreektaal voor wat in de norm en in de regels een vetafscheider heet. Er is geen technisch verschil. In brieven van de gemeente of de omgevingsdienst staat vrijwel altijd het woord vetafscheider.
Wanneer is een vetvanger verplicht?
Als u bedrijfsmatig voedsel bereidt en er dierlijke vetten of plantaardige olien in uw afvalwater terechtkomen. Voor horeca staat die plicht sinds de Omgevingswet in het omgevingsplan van uw gemeente, paragraaf 22.3.15 van de bruidsschat, en in afdeling 2.15 van de waterschapsverordening. Niet in het Besluit activiteiten leefomgeving, want artikel 3.128 zondert niet-industriele voedselbereiding uit.
Welke maat vetvanger heb ik nodig?
De maat heet nominale grootte, NS, in liter per seconde, en volgt uit NS = Qs x ft x fd x fr volgens NEN-EN 1825-2. Gangbare maten zijn 1, 2, 4, 7, 10 en 15 liter per seconde, en u rondt naar boven af op de eerstvolgende leverbare maat. Vuistregels op basis van couverts of stoelen kloppen zelden.
Hoe vaak moet een vetvanger geleegd worden?
Op vulgraad en niet op datum. De slibruimte mag maximaal half vol zijn en de vetopslag maximaal tachtig procent, wat neerkomt op ongeveer zestien centimeter vetlaag. Voor de meeste keukens betekent dat minimaal maandelijks legen en reinigen, bij voorkeur elke twee weken.
Mag ik mijn vetvanger zelf legen?
Nee. De inhoud is een bedrijfsafvalstof en mag alleen door een erkende inzamelaar worden afgevoerd en verwerkt. Bewaar de afgiftebonnen en houd een logboek bij, want dat is wat een toezichthouder opvraagt.
Wat kost een vetvanger?
Dat hangt af van de nominale grootte, het materiaal, de plaatsing en het onderhoud. Ondergronds plaatsen in bestaande bestrating kost vaak meer dan de put zelf, en bij het legen scheelt een onderhoudscontract doorgaans aanzienlijk ten opzichte van losse ledigingen. Een bedrag zonder die vier gegevens is gokwerk.
